استرس نقش زیادی در سلامت کلی انسان و حیوانات دارد. پس از آنجایی که پرندگان خانگی به طور طبیعی موجودات بسیار حساسی هستند، توانایی تشخیص استرس در آنها برای حفظ محیطی که دوست پردار شما بتواند در آن، از نظر ذهنی و جسمی رشد کند، مهم است. به همین دلیل صاحبان این حیوانات باید یاد بگیرند که چگونه سطح استرس پرندگان خود را کنترل کنند و در صورت نیاز تنظیمات لازم را برای حفظ آن انجام دهند. اما چه عواملی باعث ایجاد استرس در پرندگان خانگی میشود؟ برای پاسخ به این سوال تا انتهای این مطلب با دانه مارکت همراه باشید.
چرا پرندگان خانگی دچار استرس میشوند؟
پرندگان نیز مانند انسان ها به دلایل مختلفی استرس را تجربه میکنند. انها پس از مدتی به محل زندگی خود عادت میکنند، بنابراین تغییر در برنامه یا محیط آنها میتواند برایشان استرس زا باشد. همچنین تغییرات محیطی، اعضای جدید خانواده یا حیوانات خانگی دیگر، صداهای بیرونی و یا حتی تغییر مکان هم میتواند باعث ایجاد استرس در پرندگان خانگی شود. همینطور ناگفته نماند که تغییر در چرخه نور، مانند جابجایی قفس به یک اتاق تاریک تر، صرفه جویی در نور روز، یا پوشش قفس، همگی میتوانند باعث شوند که پرنده شما استرس بگیرد. ( برای کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه میتوانید، مقاله دیگر ما را با عنوان « نکات ضروری در مورد نورپردازی قفس پرنده » در وبلاگ دانه مارکت بخوانید. )
بررسی مهمترین علائم استرس در پرندگان خانگی
پرندگان میتوانند استرس را به طرق مختلفی نشان دهند. با این حال توجه داشته باشید که شما باید همه آنها را جدی بگیرید و به محض مشاهده این علائم با دامپزشک پرنده خود مشورت کنید. این علائم عبارتند از:
- خطوط تنش
- کندن پرها و یا خودزنی
- بی اشتهایی
- تغییر در صداسازی
- رفتارهای تکراری
- ترس
- پرخاشگری
- کسالت
خطوط تنش
یکی از رایجترین نشانههای فیزیکی استرس در پرندگان خانگی، ظهور خطوط تنش بر روی پرهای پرنده است. خطوط تنش، خطوط کوچکی هستند که به صورت افقی روی شفت پرهای پرنده ایجاد میشوند. البته وجود این خطوط دقیقاً نشان نمیدهد که پرنده شما چه مشکلی دارد. اما میتواند مانند یک پرچم قرمز عمل کرده و صاحبان را از وضعیت استرسی پرنده خود آگاه کند.
کندن پرها و خودزنی
یکی دیگر از علائم رایج استرس و البته خستگی در پرندگان، کندن پرها است. این عمل که میتواند در پرندگان بزرگ و کوچک رخ دهد، میتواند با کوچکترین محرکها شروع شده و در ادامه به خودزنی نیز برسد. در موارد بحرانی تر استرس در پرندگان خانگی میتواند منجر به این شود که این حیوانات پوست خود را بجوند. لازم به ذکر است پرندگانی که این علائم را دارند، باید فوراً توسط دامپزشک معاینه شوند، چرا که ممکن است نیاز به دارو داشته باشند.

بی اشتهایی
اگر پرنده ای که به طور معمول اشتهای سالمی دارد، ناگهان علاقه کمتری به غذا نشان میدهد، میتواند دچار استرس یا سایر مشکلات سلامتی شده باشد. در این شرایط بهتر است با دامپزشک پرنده خود ملاقات کنید تا مطمئن شوید که پرنده شما بیمار یا زخمی نیست. در نهایت نیز سعی کنید تا عوامل استرس زا خانه خود را که ممکن است باعث کاهش اشتها در پرنده شما شود، از محیط دور کنید.
تغییر در صداسازی
یکی دیگر از نشانه های استرس در پرندگان خانگی، جیغ است. در حالی که صداهای بلندِ گاه به گاه میتوانند معمولی باشند، اما جیغ زدن هدفمند میتواند بلند و آزاردهنده و نشانه ای از استرس حیوان خانگی شما باشد. البت ناگفته نماند که برخی از پرندگان تحت استرس، در جهت مخالف حرکت میکنند و به طور قابل توجهی ساکت تر میشوند که این امر نیز میتواند نشانه استرس، کسالت یا بیماری در آنها باشد.
رفتار تکراری
برخی از پرندگان، به ویژه کاکادوها، هنگامی که تحت استرس قرار میگیرند، رفتارهای کلیشه ای از خود نشان میدهند. این رفتارها میتواند شامل قدم زدن، ضربه زدن به انگشتان پا و چرخاندن سر باشد. ( برای آشنایی بیشتر با این نوع از طوطیسانان میتوانید، مقاله دیگر ما را با عنوان « طوطی کاکادو و نکات نگهداری آن » در وبلاگ دانه مارکت بخوانید. )
ترس
اگر پرنده ای که به اصطلاح دستی است، ناگهان شروع به ترس از شما یا سایر اعضای خانواده کند، ممکن است دچار استرس شده باشد. البته توجه داشته باشید که این ترس الزاماً به این معنی نیست که اعضای خانواده شخصاً به پرنده آسیب رسانده باشند. بلکه ممکن است به سادگی توسط یک پیراهن رنگی روشن، یک کلاه، یا یک مدل ریش یا سبیل جدید ایجاد شده باشد. بنابراین هنگامی که شما بتوانید این محرک را شناسایی کنید، به طور معمول میتوانید به راحتی عوامل ایجاد استرس در پرندگان خانگی را از بین ببرید.
پرخاشگری
شروع ناگهانی پرخاشگری در یک پرنده خانگی میتواند نشانگر این باشد که پرنده در محیط خود استرس دارد. رفتارهای پرخاشگرانه مانند گاز گرفتن، خش خش کردن و جیغ زدن بیش از حد میتوانند تقریباً یک شبه ظاهر شود. پس اگر متوجه این نوع تغییر رفتاری در حیوان خانگی خود شدید، بهتر است با یک دامپزشک پرندگان ملاقات کرده و بررسی کنید که چه چیزی باعث ایجاد این رفتار در حیوان خانگی شما شده است.

کسالت
پرندگانی که شروع به نشان دادن رفتارهای مخرب از خود میکنند، احتمالاً بسیار تحت فشار هستند و این رفتار اغلب به این دلیل است که دچار کسالت شده اند. پرندگان خانگی موجودات بسیار باهوشی هستند که اغلب در اسارت، مقدار مناسبی از تحریک ذهنی را دریافت نمیکنند. به همین دلیل ممکن است دچار ناامیدی، استرس، رفتارهای نامطلوب و حتی مشکلات سلامتی شوند.
درمان استرس در پرندگان خانگی
به طور معمول اگر یک عامل استرس زا در محیط پرنده وجود دارد. حذف آن، طبیعتاً میبایست استرس را از بین برده یا مقدار آن را کاهش دهد. اما اگر این رفتار ادامه داشته باشد، بهتر است شما در اسرع وقت با یک دامپزشک صحبت کنید تا با کمک یک برنامه درمانی، شرایط را برای دوست پردار خود بهبود دهید. همچنین توجه داشته باشید که نکات زیر نیز ممکن است در این زمینه کمک کننده باشند:
- هیچگاه سر پرنده ای که استرس دارد یا ترسیده است، فریاد نزنید. چرا که این کار نه تنها حیوان را مبهوت میکند، بلکه ممکن است به پرنده بیاموزد که رفتار بد او مورد توجه قرار میگیرد.
- اگر پرنده تان قصد دارد به دلیل ترس یا عصبی بودن به شما حمله کند، دور شدن سریع، ممکن است حیوان را بیشتر تحریک کند. پس سعی کنید زمانی که به پرنده نزدیک میشوید، به آرامی حرکت کنید.
- اگر پرنده ای دارید که دوست ندارد او را در دست بگیرید، اما شما قصد دارید تا به او برای اجتماعی تر شدن کمک کنید، بهتر است از یک چوب یا سوف برای این کار استفاده کنید.
- پرنده خود را با اسباب بازیهای معمایی تحریک کننده، تماشای تلویزیون و یا گوش دادن به موسیقی، به چالش بکشید.
جلوگیری
در اینجا با بررسی اخرین نکته در خصوص استرس در پرندگان خانگی، مقاله را به پایان میرسانیم:
در حالی که استرس در پرندگان ممکن است به طور کامل قابل پیشگیری نباشد، با این حال بد نیست تا به علائم پرنده خود توجه کرده و سعی کنید از تغییرات ناگهانی در سبک زندگی او جلوگیری کنید. به طور مثال اگر قفس را جابجا کردهاید و پرنده تان آن را دوست ندارد، محیط زندگی او را به حالت قبل درآورید. همینطور فراموش نکنید که آگاهی از حساسیت های عمومی پرنده قبل از هر گونه تغییر، به جلوگیری از استرس دوست پردار شما کمک میکند. در نهایت اگر شک دارید که حیوان خانگی شما بیمار است، فوراً با دامپزشک پرنده خود تماس بگیرید.
